Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Azərbaycanla dostluq qrupunun sədri, hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasını təmsil edən deputat Necdet Ünüvar yanvarın 26-da “Media forum” saytına danışıb.
- Fransa Senatı qondarma erməni soyqırımını inkar edənlərə cəza nəzərdə tutan qanunu qəbul etdi. Türkiyə bu məsələdə hansı formada mübarizə aparmağı planlaşdırır?
- Bu qanun qəbuledilməzdir və yanlış addımdır. Eyni zamanda Fransanın özü üçün də problemlər yaradacaq, onun tarixinə qara ləkə kimi düşəcək. Bu, söz və fikir azadlığına əngəl yaradan bir qanundur. Amma proses davam edir. Senat qərar versə də, qarşıda Fransa Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etmək hüququ var. İndi buna hazırlıq gedir və Senatın 60 deputatının imzası tələb olunur. Artıq 40 deputat bunun üçün müraciət edib. Əgər say 60 olarsa, Konstitusiya Məhkəməsi məsələyə baxacaq. Qanunda Fransa Konstitusiyasına zidd məqamlar var, bunu hüquqşünaslar da dəfələrlə açıqlayıblar. Ümid edirəm ki, Fransa dövləti Konstitusiya Məhkəməsi səviyyəsində bu yanlış yoldan dönəcək və qanun qüvvəyə minməyəcək. Çünki qanun gercəkdən düşüncə, söz və mətbuat azadlığına, insan hüquqlarına ziddir.
Türkiyənin atacağı addımlara gəlincə, mənim bu haqda detallı danışmağım doğru olmazdı. Baş nazir cənab Rəcəb Teyyub Ərdoğan Ədalət və İnkişaf Partiyasından olan millət vəkillərinin qrup toplantısında detallı danışdı, konkret mesajlar verdi, Fransa ilə bağlı atılacaq addımların, görüləcək işlərin mərhələ-mərhələ həyata keçiriləcəyini bəyan etdi. Hazırda bu məsələ Türkiyə hökumətinin əsas mövzusudur, diqqət mərkəzindədir.
- Azərbaycanın bu məsələdə Türkiyəyə verdiyi dəstəkdən razısınızmı?
- Ötən həftə Azərbaycana səfərimiz zamanı prezident İlham Əliyev, Milli Məclisin sədri Oqtay Əsədov, baş nazirin müavini Abid Şərifov, xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri şeyxülislam Hacı Allahşükür Paşazadə ilə və parlamentdə keçirdiyimiz görüşlərdə çox konkret və dəqiq mesajlar almışdıq. Onun şahidi olduq ki, bu yalnız Türkiyənin deyil, həm də Azərbaycanın problemidir. Problemin ortaq olduğunu və Azərbaycanla Türkiyənin fərqli düşünmədiyini gördük.
Senat qanunu qəbul edəndən sonra da Azərbaycanın Prezident Administrasiyası, Xarici İşlər Nazirliyi hökumət adından yeni açıqlamalar verdi. Həmin açıqlamalarda Senatın qərarı tənqid olunub, qanun mənfi qiymətləndirilib və Azərbaycan üçün bunun qəbuledilməz olduğu vurğulanıb. Fransanın ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrliyindən ayrılması kimi fikirlərdən də məmnun qaldıq. Onsuz da bunun Türkiyə və Azərbaycanın ortaq problemi olduğuna şübhəmiz yox idi. Amma bu açıqlamalardan sonra daha da məmnun qaldıq. Ümid edirəm ki, bundan sonrakı mərhələlərdə də Türkiyə və Azərbaycan birgə addımlar atacaq.
- Ortaq addımlar nədən ibarət ola bilər və Azərbaycandan dəstəyin hansı formada davam etməsini gözləyirsiniz?
- Bununla bağlı geniş danışmaq istəmirəm. Hökumətlər birgə çalışmalar yönündə addımlar atacaqlar, mən dostluq qrupunun rəhbəri olaraq bundan artıq bir söz söyləmək durumunda deyiləm. Qeyd etdiyim kimi məsələyə Fransa Konstitusiya Məhkəməsində baxılması üçün 60 deputatın imzası və müraciəti tələb olunur. Bu baxımdan Türkiyə istər Fransa Senatı, istərsə də Fransa cəmiyyəti səviyyəsində təmaslarını davam etdirir. Ona görə də bu məsələdə istər Azərbaycanın, istərsə də digər türkdilli ölkələrin dəstəyinə ümid edirik və bunu gözləyirik. Yəni 60 fransız deputatın imza atması və müraciəti məsələsində dəstək gözləyirik. Onu da deyim ki, bu məsələdə müəyyən birgə çalışmalar var. İnşallah, bu 60 imzanı toplayıb Fransa Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət etməyə nail olarıq və Fransanı bu biabırçı qanundan xilas edərik.
- Azərbaycandan başqa digər türkdilli ölkələrdən dəstək ala bildinizmi?
- Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyası fəaliyyət göstərir. Bu çərçivədə də bir sıra təmaslarımız oldu. Əslində bu, türk dünyasının ortaq problemidir. Eyni zamanda buna oxşar bir çox problemimiz var. Türk dünyasının ortaq problemlərə birlikdə reaksiya verməsi, eyni mövqedən çıxış etməsi və birlikdə addımlar atması çox vacibdir. Ümid edirəm ki, bundan sonrakı mərhələlərdə birlikdə atılan addımları və ortaya qoyulan mövqeləri daha çox görəcəyik.
- Siz Azərbaycanın Türkiyəyə verdiyi dəstəkdən razı olduğunuzu dediniz. Amma Türkiyə mətbuatı bundan razı görünmür və Azərbaycanı ciddi tənqid edir.
- Mən Türkiyə və Azərbaycan arasında körpü yaratdığımı, bu funksiyanı yerinə yetirə bildiyimi görürəm. İstər Türkiyədə olan mesajların Azərbaycana, istərsə də Azərbaycanda olan mesajların Türkiyəyə çatdırılmasını vacib sayırıq və bu məsələdə özümüzü körpü hesab edirik. Fransa Senatı bədnam qanunu qəbul edəndən sonra Azərbaycanın dövlət qurumlarının, rəsmilərinin verdiyi açıqlamalar Türkiyə mətbuatında geniş işıqlandırıldı, önəmli qəzetlərdə çap olundu. Dostluq qrupunun rəhbəri olaraq bundan məmnunam. Amma onu da deməyi vacib sayıram ki, Türkiyə və Azərbaycan arasındakı əlaqələri daha da irəli aparmağımız və genişləndirməyimiz lazımdır. Bu məsələdə mənim və rəhbərlik etdiyim dostluq qrupunun üzərinə mühüm vəzifə düşür.
İmdad ƏLİZADƏ
